Kiedy darowizny od najbliższej rodziny są zwolnione od podatku?

Darowizny od najbliższej rodziny nie podlegają w Polsce opodatkowaniu, i to bez limitu. Trzeba tylko pamiętać o kilku warunkach skorzystania ze zwolnienia.


O tym, jaki będzie zakres opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, decyduje stopień pokrewieństwa. Ustawa o podatku od spadków i darowizn dzieli podatników na trzy podstawowe grupy podatkowe plus grupę zerową, dla której przewidziano pełne zwolnienie. Najłagodniej w podatku od spadków i darowizn jest traktowana I grupa podatkowa, do której należą najbliżsi krewni lub powinowaci. Grupę tę stanowią: małżonek, wstępni i zstępni, pasierbowie, zięciowie, synowe, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie. Natomiast art. 4a ust. 1 ustawy stanowi, że zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, ojczyma, macochę oraz rodzeństwo (grupa zerowa) - oznacza to, iż zwolnienie, w porównaniu do osób zaliczonych do I grupy podatkowej, nie obejmie zięcia, synowej oraz teściów. Przepływ majątku między nimi, tj. nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych, podlega nielimitowanemu zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn. Obdarowany czy spadkobierca z zerowej grupy nie zapłaci podatku, jeśli zgłosi nabycie w odpowiednim terminie, a darowizna pieniędzy zostanie mu przekazana w odpowiedni sposób.


Podstawowym warunkiem skorzystania z nielimitowanej preferencji jest zgłoszenie nabycia fiskusowi w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Ustawodawca określił, kiedy on powstaje. Do zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych służy specjalny formularz SD-Z2. Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn przy nabyciu w drodze darowizny obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego. W praktyce jednak dla darowizn potwierdzonych notarialnie zgłoszenie nie będzie w ogóle konieczne. Wynika to z samej ustawy podatkowej. Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje bowiem przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron, np. darczyńcy.

W przypadku darowizny pieniędzy gdy wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę 9.637 zł – należy udokumentować ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.


Jeżeli ktoś nie wiedział o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych do upływu terminów podstawowych, zachowa zwolnienie z opodatkowania gdy zgłosi nabycie nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu. Musi jednak uprawdopodobnić fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.


Zatem obowiązek zgłoszenia (dla zastosowania zwolnienia) nie obejmuje przypadków, gdy:

- wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty wolnej od podatku właściwej dla I grupy podatkowej (czyli obecnie 9.637 zł) lub

- nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.



Adwokat Paulina Stefańska


Podstawa prawna:
• ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jedn.: Dz.U. 2018 r., poz. 644).

Utworzono dnia 8 czerwca 2018 r.
Tworzenie stron WWW - Kreator stron internetowych