Obrona przed postępowaniem egzekucyjnym wszczętym na podstawie nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, który został wysłany do pozwanego na nieaktualny adres zamieszkania

Celem niniejszego artykułu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, jakie kroki prawne powinna podjąć osoba, która dowiedziała się o wszczęciu przeciwko niej egzekucji komorniczej, mimo iż nie była wcześniej informowana o toczącym się przeciwko niej postępowaniu sądowym. O sprawie osoba taka dowiaduje się najczęściej w chwili zajęcia środków na rachunku bankowym albo części wynagrodzenia.
Jest rzeczą oczywistą, że wiele osób (z rozmaitych powodów) zmienia swoje miejsce zamieszkania Zmiana miejsca zamieszkania, a także jego adresu, może jednak czasem wiązać się z istotnym komplikacjami. Może się bowiem zdarzyć, że przeciwko osobie, która zmieniała adres zamieszkania, został wniesiony pozew, a powód – nawet bez złych intencji - wskazał znany mu adres zamieszkania pozwanego, który w obecnie jest już nieaktualny. Po zapoznaniu się ze złożonym pozwem
(i załączonymi do niego dokumentami) sąd - jeśli uzna je za wiarygodne (bez przeprowadzania rozprawy) - wydaje w zdecydowanej większości przypadków nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym i wysyła go na adres pozwanego wskazany w pozwie. W wydanym nakazie zapłaty sąd nakazuje pozwanemu, żeby w ciągu dwóch tygodni od jego doręczenia zaspokoił dochodzone roszczenie w całości wraz z kosztami albo w tym terminie wniósł do sądu sprzeciw.
Jeśli zatem adres na który został wysłany nakaz zapłaty jest nieaktualnym adresem zamieszkania pozwanego, to korespondencja nie zostanie mu doręczona. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeśli adresata nie ma w mieszkaniu, a przesyłki nie udało się wręczyć innej uprawnionej osobie, dokonuje się jej awizowania. Adresat może wówczas odebrać pismo w urzędzie pocztowym
w ciągu siedmiu dni, a jeśli tego nie uczyni, procedura awizowania jest ponawiana. Nieodebranie pisma powtórnie awizowanego powoduje, iż sąd uznaje datę, w której upłynął termin do odbioru pisma, za datę jego doręczenia. W ten sposób powód uzyskuje możliwość rozpoczęcia egzekucji należności opisanej w nakazie zapłaty, pomimo tego iż pozwany – jeśli nakaz został wysłany na zły adres – nie miał możliwości, aby zapoznać się z nim i złożyć w terminie sprzeciwu.
Z tej sytuacji jest jednak wyjście. Kiedy bowiem wydany został nakaz zapłaty, a sąd przesłał go na adres niebędący aktualnym miejscem zamieszkania pozwanego, wówczas istnieją podstawy by uznać, że nakaz ten, mimo niewniesienia w terminie sprzeciwu, nie uprawomocnił się.
JAK W TAKIEJ SYTUACJI POSTĄPIĆ?
Gdy ktoś o tym, że toczyła się przeciwko niemu sprawa dowiaduje się dopiero w związku z prowadzoną już egzekucją komorniczą, w pierwszej kolejności powinien ustalić, na podstawie jakiego tytułu wykonawczego działa komornik. W piśmie, które komornik kieruje do dłużnika w momencie wszczęcia postępowania, powinny znaleźć się podstawowe informacje dotyczące tytułu wykonawczego, a także powinien zostać załączony jego odpis. Jeśli jednak takie pismo do danej osoby nie dotarło, a o egzekucji dowiedziała się ona np. od pracodawcy czy w banku (o zajęciu wynagrodzenia lub środków na rachunku bankowym), wówczas powinna pilnie skontaktować się z komornikiem, w celu uzyskania informacji na temat rodzaju tytułu wykonawczego (nakaz, wyrok zaoczny itd.), daty jego wydania i sygnatury sprawy, sądu wydającego orzeczenie, a także daty wydania postanowienia o nadaniu temu tytułowi klauzuli wykonalności. Na żądanie dłużnika komornik jest zobowiązany do okazania mu tytułu wykonawczego w oryginale. W razie potrzeby można również skontaktować się z danym sądem i uzyskać podstawowe informacje na temat wydanego orzeczenia.
CO ZROBIĆ GDY KWESTIONUJEMY ROSZCZENIE STWIERDZONE ORZECZENIEM SĄDU?
Po zapoznaniu się z uzyskanymi informacjami należy podjąć decyzję w kwestii obrony przed egzekucją. Jest na to nie wiele czasu, bowiem zaledwie siedem dni. W takim przypadku należy złożyć (listem poleconym lub osobiście) zażalenie na postanowienie sądu o nadaniu klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty (a jeśli postanowienie to zostało wydane przez referendarza sądowego, prawidłową formą będzie skarga na orzeczenie referendarza). Zażalenie należy skierować do sądu, który wydał nakaz zapłaty, wskazując postanowienie podlegające zaskarżeniu oraz sygnaturę, pod którą nakaz został wydany. W uzasadnieniu takiego zażalenia (skargi) należy wskazać okoliczności i dowody potwierdzające, że pozwany w chwili złożenia pozwu mieszkał pod innym adresem, niż wskazywał to powód. Dowodami mogą być np. zaświadczenie o zameldowaniu, kopia dowodu osobistego, kopia umowy najmu mieszkania, rachunki za dostawę mediów, a nawet zeznania świadków. Ponadto należy się zwrócić do sądu o ponowne doręczenie nakazu zapłaty, tym razem na właściwy adres.
Opłata od takiego zażalenia wynosi 30 zł i wnosi się ją na rachunek sądu właściwego w sprawie. Gdy sąd uwzględni zażalenie (skargę), wówczas uchyli postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności i ponownie wyśle nakaz zapłaty wraz z pozwem. Po ich otrzymaniu pozwany będzie miał czternaście dni na dokonanie oceny, czy powództwo jest zasadne. Jeśli uzna, że nie, wówczas powinien w tym terminie wnieść sprzeciw od nakazu zapłaty.
Jeśli sąd uwzględni sprzeciw, wówczas nakaz zapłaty utraci moc. Należy poinformować o tym komornika, wnosząc przy tym o umorzenie egzekucji i obciążenie jej kosztami wierzyciela. Chcąc zaś wcześniej spowodować zawieszenie tego postępowania, należy złożyć do sądu wniosek o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że nakaz zapłaty (wyrok zaoczny) został uznany za doręczony na oznaczony adres w trybie zastępczym, czyli przez awizowanie. Komornik zawiesi na wniosek dłużnika postępowanie, jeżeli dłużnik przedstawi mu powyższe zaświadczenie, że nakaz zapłaty został doręczony na inny adres niż miejsce zamieszkania dłużnika ustalone w postępowaniu egzekucyjnym. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie wyłącza jednak możliwości podejmowania przez komornika czynności mających na celu wykonanie w przyszłości tytułu wykonawczego, nie wyłączając zajęcia majątku dłużnika.
Jeśli sąd uwzględni sprzeciw, wówczas nakaz zapłaty utraci moc, a w celu rozpoznania sprawy zostanie wyznaczona rozprawa. Wówczas należy poinformować o tym komornika, wnosząc jednocześnie, by umorzył egzekucję i obciążył jej kosztami wierzyciela. Chcąc zaś wcześniej spowodować zawieszenie tego postępowania, należy skierować do sądu wniosek o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że nakaz zapłaty (wyrok zaoczny) został uznany za doręczony na oznaczony adres w trybie zastępczym, czyli przez awizowanie. Komornik zawiesi na wniosek dłużnika postępowanie, jeżeli dłużnik przedstawi mu powyższe zaświadczenie, że nakaz zapłaty został doręczony na inny adres niż miejsce zamieszkania dłużnika ustalone w postępowaniu egzekucyjnym. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie wyłącza jednak możliwości podejmowania przez komornika czynności mających na celu wykonanie
w przyszłości tytułu wykonawczego, nie wyłączając zajęcia majątku dłużnika.
Oczywiście złożenie sprzeciwu jest zasadne wtedy, gdy samo roszczenie stwierdzone takim nakazem zapłaty jest niezasadne, albo pozwanemu przysługuje np. zarzut przedawnienia.

Mateusz Hołda
autor: 
adwokat Mateusz Hołda

opracowano:
29.04.2019 r.
Tworzenie stron WWW - Kreator stron internetowych