Jeśli nie zasiedzenie to co?  - Uwłaszczenie

W dniu 4 listopada 1971 roku weszła w życie ustawa z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. 1971, nr 27, poz. 250), zaś uchylono ją ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1982 r. Nr 11, poz. 81 ze zm.), gdzie w art. 4 stwierdza się, iż pozostają w mocy nabyte na podstawie wyżej wskazanej ustawy nabyta na podstawie uchylonej ustawy z 1971 r. własność nieruchomości oraz związane z tym nabyciem skutki prawne oraz rozpoznawanie spraw o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego oraz o odroczenie terminu zapłaty należności z tytułu nabycia własności tych nieruchomości przekazuje się sądom.
Tak więc uwłaszczenie jest sposobem nabycia własności nieruchomości. W latach 70-ych przeprowadzano postępowania uwłaszczeniowe ustalając czy są spełnione przesłanki nabycia nieruchomości w tym trybie, a jeśli je stwierdzono, to wydawano Akt Własności Ziemi potwierdzające te okoliczności. W chwili obecnej mimo uchylenia ustawy z dnia 26 października 1971 roku nadal można składać do sądu wnioski o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w tymże trybie, zaś wydawane orzeczenie – postanowienie – ma charakter deklaratoryjny czyli stwierdzający istnienie prawa.


PRZESŁANKI

Art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy określa przesłanki niezbędne do nabycia własności nieruchomości w tymże trybie i są to:
1) posiadanie samoistne nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 4 listopada 1971 roku;

2) objęcie w posiadanie samoistne nieruchomości na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy:
 sprzedaży
 zamiany
 darowizny
 umowy o dożywocie
 innej umowy przenoszącej własność nieruchomości
 zniesienie współwłasności
 dział spadku
Jeżeli rolnik nie spełniał przesłanek określonych w art. 1 ust. 1 ustawy, to art. 1 ust. 2 tejże ustawy dopuszczał nabycie nieruchomości w drodze uwłaszczenia w sytuacji gdy zostały spełnione poniżej wskazane przesłanki:
1) posiadanie samoistne nieruchomości;
2) posiadanie nieruchomości przed 4 listopada 1971 roku co najmniej 5 lat, zaś jeśli nabycie nieruchomości nastąpiło w złej wierze, to nabycie następuje po upływie 10 lat posiadania;
WAŻNE!!!
Nie można nabyć w drodze uwłaszczenia nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, obywateli państw obcy i związków wyznaniowych.
JAK NAPISAĆ WNIOSEK O UWŁASZCZENIE?
Dokładna i precyzyjna nazwa wniosku o uwłaszczenie powinna brzmieć: Wniosek o uregulowanie prawa własności nieruchomości w trybie art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Sąd
Właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości z zgodnie z art. Art. 38 § 1 kpc: Powództwo o własność lub o inne prawa rzeczowe na nieruchomości, jak również powództwo o posiadanie nieruchomości można wytoczyć wyłącznie przed sąd miejsca jej położenia. Sprawę rozpoznaje się w tzw. trybie nieprocesowym.
Strony

We wniosku należy oznaczyć wnioskodawcę – czyli osobę wnoszącą sprawę oraz uczestników postępowania i są to zazwyczaj oficjalni spadkobiercy po prawowitym właścicielu.

Wartość przedmiotu sporu 

Szacunkowa wartość nieruchomości.

Żądanie wniosku

Przykładowe brzmienie żądania wniosku:
W imieniu własnym wnoszę o stwierdzenie, że Jan Kowalski s. Ludwika i Bronisławy, z dniem 4 listopada 1971 r. nabył na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nieruchomość położoną w Jabłonce stanowiącą działkę ewidencyjną nr 1601/1 o powierzchni 1,28 ha, powstałą ze zmiany oznaczenia parceli gruntowych nr 343/16, 343/17, 343/18, 343/19 objętych LWH nr 587, 369, 1158 gminy katastralnej Przedmieście. 

Uzasadnienie

W uzasadnieniu należy wskazać z jakich parceli gruntowych powstała nieruchomość objęta wnioskiem o zasiedzenie, powierzchnię oraz LWH-y ( stare księgi wieczyste ), do których były wpisane parcele. Kolejnym elementem jest wskazanie, iż zostały spełnione przesłanki niezbędne do zasiedzenia – samoistne posiadanie przedmiotowej nieruchomości w dniu 4 listopada 1971 roku oraz wskazanie sposobu nieformalnego nabycia działki. Koniecznym jest wskazanie co uprawiano na działce, kto płacił podatki oraz wskazać świadków potwierdzających te okoliczności. Inne konieczne dowody: wypis z rejestru gruntów, mapa ewidencyjna wraz z synchronizacją, badanie hipoteczne oraz adresy świadków.
Koszty

Zgodnie z art. 5 § 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1982 r. Nr 11, poz. 81 ze zm.) Postępowanie (w sprawach wymienionych w § 1) jest wolne od opłat sądowych.
autor:
adwokat Anna Węgrzyn - Triantafyllakis

opracowano:
14.06.2020 r.
Tworzenie stron WWW - Kreator stron internetowych