Władza rodzicielska – zakres, ograniczenie i pozbawienie.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie zawiera definicji władzy rodzicielskiej. przyjmuje się ze jest to ogół spoczywających na rodzicach obowiązków i przysługujących im względem dziecka praw- w cel należytego wykonywania pieczy nad jego osobą i majątkiem, wychowania go i przygotowania do pracy dla dobra społeczeństwa. 

Zasadą jest, że władza rodzicielska powstaje z chwilą urodzenia dziecka i generalnie trwa do chwili osiągniecia przez dziecko pełnoletności. Zdarza się , że ustaje ona w innych sytuacjach np.: śmierci rodzica lub dziecka, zawieszenia lub pozbawienia władzy, ubezwłasnowolnienia rodzica, przysposobienia. W trakcie trwania władzy rodzicielskiej jest ona rożnie ukształtowana w zależności od wieku dziecka. Z chwilą ukończenia rzez dziecko 13 lat rodzice tracą prawo do sprawowania zarządu zarobkiem dziecka i przedmiotami oddanymi mu do swobodnego użytku.

Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, którzy w tym zakresie mają równe prawa. Każde z rodziców jest uprawnione i obowiązane do wykonywania władzy rodzicielskiej, jednakże w istotnych prawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie, a w przypadku braku porozumienia miedzy nimi rozstrzyga sąd rodzinny.

Istnieją jednak sytuacje kiedy sąd może ograniczyć władzę rodzicielską jednego z rodziców do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka; np. d decydowania o wyborze kierunku kształcenia, wyjazdach zagranicznych. Dzieje się tak wtedy gdy rodzice dziecka żyją w rozłączeniu, a podjęcia takiej decyzji wymaga dobro dziecka. Ma to miejsce przede wszystkim wtedy gdy rodzice pozostają w konflikcie, nie współdziałają. W sytuacji jednak, gdy rodzice przedstawią porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu z nim kontaktów, będą ze sobą współdziałać, a samo porozumienie jest zgodne z dobrem dziecka – sąd opiekuńczy może pozostawić władze rodzicielska obojgu rodzicom.
Drugą sytuacją , w której możliwe jest ograniczenie władzy rodzicielskiej jest zagrożenie dobra dziecka. Kiedy pojawią się przesłanki zagrożenia interesów osobistych czy majątkowych dziecka, sąd opiekuńczy może ograniczyć władze rodzicielska rodziców lub jednego z rodziców. Ponadto może zobowiązać do określonego zachowania, współpracy z asystentem rodziny, skierować na terapię, poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej nadzorowi kuratora. 
Jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwalej przeszkody albo rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swoje obowiązki względem dziecka sad opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. 

Trwała przeszkodą uniemożliwiająca wykonywanie władzy rodzicielskiej jest np.; pobyt rodzica w zakładzie karnym w cel odbycia wieloletniej kary pozbawienia wolności, wyjazd za granicę na stale połączony z brakiem zainteresowania dzieckiem, choroba nierokująca ustąpienia lub remisji wyłączająca możność wykonywania władzy rodzicielskiej. 

Nadużywanie władzy rodzicielskiej polega na wysoce nagannym zachowaniu się rodzica wobec dziecka np.; stosowaniu kar cielesnych, zmuszaniu do pracy, nakłanianiu do popełnienia przestępstwa, celowe izolowanie od drugiego rodzica.

Rażące zaniedbywanie władzy rodzicielskiej to np.; uchylanie się od świadczeń alimentacyjnych, nadużywanie alkoholu, uprawianie przestępczego procederu, ale także całkowite zerwanie więzi z dzieckiem i brak zainteresowania jego losem. 

Podkreślenia wymaga, ze pozbawienie władzy rodzicielskiej nie powoduje ustania wszelkich więzi rodzica z dzieckiem, nadal ma on prawo do kontaktów i obowiązek łożenia na utrzymanie dziecka. Możliwe jest także przywrócenie władzy rodzicielskiej, po ustaniu przyczyn, które spowodowały jej pozbawianie. 
autor: 
adwokat Joanna Giereś

opracowano:
28.06.2019 r.
Tworzenie stron WWW - Kreator stron internetowych